{"id":12820,"date":"2024-12-09T02:00:56","date_gmt":"2024-12-09T01:00:56","guid":{"rendered":"https:\/\/collectif-accad.fr\/site\/?p=12820"},"modified":"2024-12-02T07:02:44","modified_gmt":"2024-12-02T06:02:44","slug":"laccaparement-du-territoire","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/collectif-accad.fr\/site\/laccaparement-du-territoire\/","title":{"rendered":"L\u2019accaparement du territoire"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-12799 aligncenter\" src=\"https:\/\/collectif-accad.fr\/site\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Stop5G-241118.jpg\" alt=\"\" width=\"777\" height=\"500\" srcset=\"https:\/\/collectif-accad.fr\/site\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Stop5G-241118.jpg 777w, https:\/\/collectif-accad.fr\/site\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Stop5G-241118-300x193.jpg 300w, https:\/\/collectif-accad.fr\/site\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Stop5G-241118-768x494.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 777px) 100vw, 777px\" \/><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: 18pt;\"><strong><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\">A Marseille comme ailleurs, au profit des infrastructures du num\u00e9rique<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Depuis fin 2023, le collectif marseillais <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/lenuageetaitsousnospieds.org\/\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Le Nuage \u00e9tait sous nos pieds<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> enqu\u00eate, analyse et lutte contre les impacts sociaux, \u00e9cologiques et politiques des infrastructures du num\u00e9rique \u00e0 Marseille, en particulier des c\u00e2bles sous-marins et des data centers. Ce collectif est compos\u00e9 d\u2019habitant\u00b7es de Marseille, affili\u00e9\u00b7es \u00e0 au moins trois entit\u00e9s\u00a0: le <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/www.collectifdesgammares.com\/\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">collectif des Gammares<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">, collectif marseillais d\u2019\u00e9ducation populaire sur les enjeux de l\u2019eau, <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/technopolice.fr\/\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Technopolice Marseille<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">, qui analyse et lutte contre les technologies de surveillance polici\u00e8re et <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/www.laquadrature.net\/\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">La Quadrature du Net<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">, association de d\u00e9fense des libert\u00e9s fondamentales dans l\u2019environnement num\u00e9rique. Dans cet article, nous restituons une partie de l\u2019enqu\u00eate men\u00e9e par le collectif sur les infrastructures num\u00e9riques \u00e0 Marseille, leur impact socio-environnemental et le monde d\u00e9l\u00e9t\u00e8re qu\u2019elles repr\u00e9sentent, enqu\u00eate que nous \u00e9largissons au del\u00e0 du territoire marseillais, inspir\u00e9\u00b7es notamment par les \u00e9changes lors du festival <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/lenuageetaitsousnospieds.org\/\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">\u00ab\u00a0Le nuage \u00e9tait sous nos pieds\u00a0\u00bb<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> qui a eu lieu les 8, 9 et 10 novembre dernier \u00e0 Marseille.<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Arrivent \u00e0 Marseille aujourd\u2019hui environ seize c\u00e2bles sous-marins intercontinentaux qui atterrissent, transitent et relient l\u2019Europe et la M\u00e9diterran\u00e9e \u00e0 l\u2019Asie, au Moyen Orient, \u00e0 l\u2019Afrique, aux \u00c9tats-Unis. Ce sont ces c\u00e2bles intercontinentaux qui permettent \u00e0 l\u2019information num\u00e9rique de circuler, en particulier sur le r\u00e9seau Internet, et aux services num\u00e9riques d\u00e9ploy\u00e9s dans ce qu\u2019on appelle \u00ab\u00a0le <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">cloud<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u00a0\u00bb, d\u2019appara\u00eetre sur nos \u00e9crans\u00a0: mails, r\u00e9seaux sociaux, vid\u00e9os et films en streaming. Au point de croisement de ces \u00ab\u00a0autoroutes de l\u2019information\u00a0\u00bb\u00a0: les <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data centers<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">. Ces m\u00e9ga-ordinateurs b\u00e9tonn\u00e9s en surchauffe renferment des milliers de serveurs qui rendent possible le technocapitalisme et ses donn\u00e9es num\u00e9riques invisibles\u00a0: la collecte massive de donn\u00e9es personnelles, servant \u00e0 l\u2019analyse de nos comportements constamment traqu\u00e9s et trait\u00e9s \u00e0 des fins marketing, la publicit\u00e9 num\u00e9rique qui pollue nos cerveaux, la vid\u00e9o-surveillance polici\u00e8re et plus largement la gouvernance et la surveillance algorithmiques dop\u00e9es \u00e0 l\u2019intelligence artificielle qui discriminent et sapent nos libert\u00e9s fondamentales. Derri\u00e8re ces infrastructures, ce sont \u00e9galement l\u2019accaparement des terres et des ressources en eau, mais aussi la pollution de l\u2019air, la b\u00e9tonisation de nos villes r\u00e9chauff\u00e9es, et les r\u00e9alit\u00e9s tach\u00e9es du sang de l\u2019extractivisme num\u00e9rique colonial que les puces des serveurs qui peuplent ces <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data centers<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> renferment. Et ce sont encore une fois des industries peu scrupuleuses qui, aid\u00e9es par des politiques honteuses, s\u2019accaparent nos territoires et nos vies.<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Data centers<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> et c\u00e2bles sous-marins transcontinentaux<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">La pr\u00e9sence de ces <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/www.submarinecablemap.com\/landing-point\/marseille-france\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">16 c\u00e2bles sous-marins intercontinentaux<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> attire \u00e0 Marseille les gestionnaires de <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data centers<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">, ces entrep\u00f4ts g\u00e9ants o\u00f9 s\u2019empilent des serveurs par milliers, appartenant en grande majorit\u00e9 \u00e0 Google, Amazon, Microsoft, Meta, Netflix, Disney+, Capgemini, Thal\u00e8s, etc. Des serveurs qui stockent et font transiter des donn\u00e9es, des serveurs qui rendent possibles les services num\u00e9riques et les \u00e9changes de donn\u00e9es d\u00e9crits plus haut. Depuis une dizaine d\u2019ann\u00e9es, et de fa\u00e7on acc\u00e9l\u00e9r\u00e9e depuis 2020, une douzaine de <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data centers<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> ont \u00e9t\u00e9 construits un peu partout dans Marseille <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">intra muros<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">, et plusieurs nouveaux sont en chantier ou annonc\u00e9s dans la ville et aux alentours. On y trouve ainsi cinq <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data centers<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> de Digital Realty, un g\u00e9ant am\u00e9ricain d\u2019investissement immobilier cot\u00e9 en bourse, sp\u00e9cialis\u00e9 en gestion de <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data centers<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> dits <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">neutres<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> ou <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">de colocation<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">. Cette entreprise construit, am\u00e9nage et g\u00e8re le fonctionnement du b\u00e2timent, et loue ensuite les emplacements de serveurs \u00e0 d\u2019autres soci\u00e9t\u00e9s, telles Microsoft, Amazon, Google, Netflix ou d\u2019autres. Ces <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data centers<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> de colocation sont bien implant\u00e9s en France, mais dans d\u2019autres pays et territoires, Amazon, Microsoft, Google et autres g\u00e9ants du num\u00e9rique construisent leurs propres b\u00e2timents de <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data centers<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> et toute l\u2019infrastructure n\u00e9cessaire \u00e0 leur fonctionnement\u00a0: postes \u00e9lectriques de transformation du courant, r\u00e9seaux fibr\u00e9s terrestres, c\u00e2bles sous-marins transcontinentaux, etc.<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u00c0 Marseille, le g\u00e9ant Digital Realty, un des trois leaders mondiaux de <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data centers<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> de colocation, poss\u00e8de <\/span><\/span><a href=\"https:\/\/www.digitalrealty.fr\/data-centers\/emea\/marseille\"><span style=\"color: #000080;\"><u><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">quatre <\/span><\/span><\/span><\/u><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">data centers<\/span><\/span><\/span><\/u><\/span><\/a><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> MRS1, MRS2, MRS3, MRS4 et est en train d\u2019en construire un cinqui\u00e8me, MRS5, tous sauf MRS1 situ\u00e9s dans l\u2019enceinte du Grand Port Maritime de Marseille (GPMM). Les <\/span><\/span><a href=\"https:\/\/reporterre.net\/A-Marseille-la-demesure-des-data-centers\"><span style=\"color: #000080;\"><u><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">autres <\/span><\/span><\/span><\/u><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">data centers<\/span><\/span><\/span><\/u><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\"> marseillais<\/span><\/span><\/span><\/u><\/span><\/a><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> sont souvent situ\u00e9s dans le nord de la ville. Dans le quartier de Saint-Henri notamment, o\u00f9 un <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data center<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> de colocation de <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/www.lemondeinformatique.fr\/actualites\/lire-le-datacenter-de-free-pro-a-marseille-en-surchauffe-90575.html\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Free Pro<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> est actuellement en cours d\u2019agrandissement pour doubler de taille, se partageant l\u2019espace avec un <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data center<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> de Telehouse. Dans le quartier de Saint-Andr\u00e9, un <\/span><\/span><a href=\"https:\/\/marsactu.fr\/bref\/a-saint-andre-un-projet-de-centre-de-donnees-surdimensionne\/\"><span style=\"color: #000080;\"><u><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">projet de <\/span><\/span><\/span><\/u><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">data center<\/span><\/span><\/span><\/u><\/span><\/a><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> surdimensionn\u00e9 de Segro viens d\u2019\u00eatre annonc\u00e9. Tandis qu\u2019\u00e0 la Belle-de-Mai un <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data center<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> de <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/www.lemondeinformatique.fr\/actualites\/lire-phocea-dc-leve-5-meteuro-pour-construire-un-datacenter-a-marseille-92602.html\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Phocea DC<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> est en construction. Il y a m\u00eame un projet de <\/span><\/span><a href=\"https:\/\/madeinmarseille.net\/130520-data-center-flottant-grand-port-maritime-de-marseille\/\"><span style=\"color: #000080;\"><u><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">data center<\/span><\/span><\/span><\/u><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\"> flottant<\/span><\/span><\/span><\/u><\/span><\/a><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> dans le Grand Port, par l\u2019entreprise Nautilus\u00a0! Hors des limites municipales, \u00e0 <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/gomet.net\/data-center-digital-realty-mrs6-bouc-bel-air\/\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Bouc-Bel-Air<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">, Digital Realty a \u00e9galement un projet de construction d\u2019un sixi\u00e8me <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data center<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">, bien plus grand que les pr\u00e9c\u00e9dents, baptis\u00e9 MRS6.<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Marseille n\u2019est pas la seule ville concern\u00e9e. La France, avec ses plus de 300 <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data centers<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">, se situe aujourd\u2019hui au <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/www.statista.com\/statistics\/1228433\/data-centers-worldwide-by-country\/\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">6\u00e8me rang mondial<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> des pays en accueillant le plus, apr\u00e8s les \u00c9tats-Unis, l\u2019Allemagne, le Royaume-Uni, la Chine et le Canada. En \u00cele-de-France, premier territoire d\u2019implantation fran\u00e7aise avec <\/span><\/span><a href=\"https:\/\/overpass-turbo.eu\/s\/1Ulj\"><span style=\"color: #000080;\"><u><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">95 <\/span><\/span><\/span><\/u><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">data centers<\/span><\/span><\/span><\/u><\/span><\/a><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">, juste devant Lyon (18), puis Marseille (12), <\/span><\/span><a href=\"https:\/\/www.digitalrealty.fr\/data-centers\/emea\/paris\"><span style=\"color: #000080;\"><u><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Digital Realty y poss\u00e8de 2 hubs d\u2019un total de 17 <\/span><\/span><\/span><\/u><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">data centers<\/span><\/span><\/span><\/u><\/span><\/a><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> (et plusieurs autres en construction), concentr\u00e9s pour la plupart en Seine-Saint-Denis. <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/www.equinix.fr\/data-centers\/europe-colocation\/france-colocation\/paris-data-centers\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Equinix<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">, autre g\u00e9ant du top 3 mondial des <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data centers<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> de colocation en poss\u00e8de 10, tandis que Data4, Scaleway ou Free Pro, OVH, Telehouse, Verizon, Zayo et autres acteurs se partagent les 72 restants.<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Les seize c\u00e2bles sous-marins intercontinentaux qui arrivent aujourd\u2019hui \u00e0 Marseille sont r\u00e9pertori\u00e9s par <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/www.submarinecablemap.com\/landing-point\/marseille-france\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Telegeography<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">, une entit\u00e9 qui maintient <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Submarine Cable Map<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">, une des cartes mondiales de r\u00e9f\u00e9rence de ce type de c\u00e2bles. Ils sont construits et d\u00e9ploy\u00e9s au sein de consortiums internationaux regroupant plusieurs entreprises et multinationales du num\u00e9rique. On y retrouve en premier lieu les g\u00e9ants du num\u00e9rique \u2014 Google, Facebook\/Meta, Microsoft et Amazon \u2014 qui sont d\u00e9sormais <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/blog.telegeography.com\/telegeographys-content-providers-submarine-cable-holdings-list\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">les premiers financeurs<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> et <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/www.lemonde.fr\/economie\/article\/2023\/01\/01\/les-gafam-mettent-la-main-sur-les-cables-sous-marins-pour-mieux-controler-internet_6156258_3234.html\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">les acteurs principaux<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> des projets de d\u00e9ploiement de ces c\u00e2bles sous-marins intercontinentaux. On y retrouve \u00e9galement des entreprises de t\u00e9l\u00e9communications telle que Orange, mais aussi des op\u00e9rateurs internationaux, qui seront souvent en charge de l\u2019atterrissement des c\u00e2bles sur les plages, ainsi que des stations ou centres d\u2019atterrissement de ces c\u00e2bles, permettant la transition entre les infrastructures sous-marines et le r\u00e9seau c\u00e2bl\u00e9 terrestre. On y retrouve \u00e9galement des entreprises qui fabriquent et d\u00e9ploient ces c\u00e2bles en mer, comme Alcatel Submarine Networks qui vient d\u2019\u00eatre rachet\u00e9 par l\u2019\u00c9tat fran\u00e7ais, et qui est un des trois leaders mondiaux dans ce domaine avec TE SubCom (Suisse) et NEC Corporation (Japon). <\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Mainmise des g\u00e9ants du num\u00e9rique<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Ces c\u00e2bles sous-marins et leurs centres d\u2019atterrissements sont aujourd\u2019hui des infrastructures strat\u00e9giques, avec des enjeux g\u00e9opolitiques mondiaux importants, mais o\u00f9 la domination des g\u00e9ants num\u00e9riques est, l\u00e0 aussi, en passe de <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/www.lemonde.fr\/idees\/article\/2024\/06\/07\/ophelie-coelho-chercheuse-en-geopolitique-il-n-est-jamais-trop-tard-pour-briser-les-chaines-de-dependance-technologique_6237851_3232.html\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">devenir la norme<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">. Ainsi \u00e0 Marseille, la plupart des nouveaux c\u00e2bles sous-marins construits ou en cours de construction ces derni\u00e8res ann\u00e9es ont pour principal acteur Facebook (<\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/www.submarinecablemap.com\/submarine-cable\/2africa\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">2Africa<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">), Google (<\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/www.submarinecablemap.com\/submarine-cable\/blue\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Blue<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">), et Microsoft (<\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/www.submarinecablemap.com\/submarine-cable\/seamewe-6\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">SeaMeWe-6<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">). Parmi les op\u00e9rateurs t\u00e9l\u00e9coms et fournisseurs d\u2019acc\u00e8s \u00e0 Internet du monde entier que la pr\u00e9sence de c\u00e2bles sous-marins intercontinentaux attire \u00e9galement \u00e0 Marseille, on retrouve la multinationale fran\u00e7aise Orange, qui poss\u00e8de dans la ville au moins un <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data center<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> pour ses propres besoins et plusieurs <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/www.submarinenetworks.com\/en\/stations\/europe\/france\/cable-landing-stations-in-marseille\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">centres d\u2019atterrissements de c\u00e2bles sous-marins<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">. On retrouve aussi Verizon, op\u00e9rateur am\u00e9ricain de t\u00e9l\u00e9communications avec un <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data center<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> coupl\u00e9 \u00e0 un centre d\u2019atterrissement de c\u00e2bles sous-marins, Omantel, la compagnie nationale de t\u00e9l\u00e9communications d\u2019Oman qui en poss\u00e8de \u00e9galement un \u2014 pour ne citer que les op\u00e9rateurs identifi\u00e9s par le travail d\u2019enqu\u00eate et de cartographie des infrastructures num\u00e9riques \u00e0 Marseille r\u00e9alis\u00e9 par le collectif <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Le Nuage \u00e9tait sous nos pieds<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">. Vous pouvez retrouver ce travail de cartographie men\u00e9 sur le terrain, sur la carte libre et collaborative <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/www.openstreetmap.org\/\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">OpenStreetMap<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">, et de fa\u00e7on condens\u00e9e sur <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/umap.openstreetmap.fr\/fr\/map\/infrastructures-numeriques-a-marseille_1140798#13\/43.3287\/5.3406\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">cette carte \u00e9labor\u00e9e lors de cette enqu\u00eate<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">. <\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">On retrouve \u00e9galement \u00e0 Marseille la pr\u00e9sence de plusieurs <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/fr.wikipedia.org\/wiki\/Internet_Exchange_Point\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Internet Exchange Points<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> (IXP), ou points d\u2019\u00e9change d\u2019Internet, des infrastructures physiques o\u00f9 op\u00e9rateurs t\u00e9l\u00e9com, fournisseurs d\u2019acc\u00e8s \u00e0 internet (FAI) mais aussi entreprises offrant leurs services num\u00e9riques, se branchent et s\u2019\u00e9changent du trafic sans co\u00fbts \u00e0 travers des accords mutuels. Ainsi un mail envoy\u00e9 via l\u2019op\u00e9rateur Free, donc via des infrastructures terrestres mises en place par Free, peut acc\u00e9der et arriver dans un r\u00e9seau terrestre g\u00e9r\u00e9 par l\u2019op\u00e9rateur Orange. L\u2019avantage des IXP r\u00e9side dans le fait que ce sont des infrastructures g\u00e9r\u00e9es de fa\u00e7on non commerciale et neutre, souvent par des structures associatives (comme FranceIX en France parmi d\u2019autres) et qui permettent ainsi l\u2019interconnexion des r\u00e9seaux sans surco\u00fbts, en optimisant donc les co\u00fbts d\u2019\u00e9change, mais aussi la latence et la bande passante. Cette interconnexion au sein des IXP s\u2019appelle aussi le \u00ab\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">peering<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u00a0\u00bb, et <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/git.laquadrature.net\/la-quadrature-du-net\/ecolo-num\/le-nuage-etait-sous-nos-pieds\/dc-marseille\/-\/blob\/main\/Docs\/Barometre_interconnexion_04072024.pdf\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">constitue<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">, selon l\u2019Arcep (Autorit\u00e9 de r\u00e9gulation des communications \u00e9lectroniques, des postes et de la distribution de la presse en France), \u00ab\u00a0une relation technico-\u00e9conomique au fondement de l\u2019Internet\u00a0\u00bb. Ces IXP sont souvent localis\u00e9s physiquement dans les <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data centers<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">.<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Il y a au moins 6 points de pr\u00e9sence IXP aujourd\u2019hui \u00e0 Marseille comme on peut le voir sur cette <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/ixpdb.euro-ix.net\/en\/explore\/ixps\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">base de donn\u00e9es<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> europ\u00e9enne accessible librement. Les <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/ixpdb.euro-ix.net\/en\/explore\/ixps\/?reverse=&amp;sort=city&amp;q=Marseille\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">IXP marseillais<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> semblent tous localis\u00e9s dans les <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data centers<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> de Digital Realty, et on peut voir pour chacun d\u2019eux (onglet <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Points of Presence<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">) la liste des acteurs num\u00e9riques qui y sont branch\u00e9s\u00a0: TikTok, Google Cloud, Amazon Web Services, Disney+, Netflix, Zoom, la liste des g\u00e9ants habituels est longue. La proximit\u00e9 de ces IXP avec les c\u00e2bles sous-marins transcontinentaux \u00e0 Marseille permet une latence et une bande passante optimales, tandis que leur pr\u00e9sence au sein m\u00eame des <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data centers<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">, au plus pr\u00e8s des services num\u00e9riques qui y exploitent l\u2019espace, est \u00e9galement un argument commercial suppl\u00e9mentaire pour ces derniers. Au niveau national, Paris, <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/ixpdb.euro-ix.net\/en\/explore\/ixps\/?reverse=&amp;sort=name&amp;q=Paris\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">avec sa douzaine d\u2019IXP<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">, est avec <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/ixpdb.euro-ix.net\/en\/explore\/ixps\/?reverse=&amp;sort=name&amp;q=marseille\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Marseille<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> le territoire o\u00f9 se trouvent la plupart des IXP, devant <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/www.lyon.franceix.net\/fr\/ixp\/lyonix\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">Lyon<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> et d\u2019autres grandes m\u00e9tropoles. On trouve les emplacements et les sp\u00e9cificit\u00e9s des IXP dans le monde sur <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/www.internetexchangemap.com\/\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">une carte<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> maintenue par Telegeography.<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">L\u2019ensemble des c\u00e2bles sous-marins intercontinentaux, les points d\u2019\u00e9changes Internet et les <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data centers<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> h\u00e9bergeant les nombreux services num\u00e9riques des entreprises dominantes mondiales du secteur font de Marseille le deuxi\u00e8me <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">hub<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> num\u00e9rique fran\u00e7ais apr\u00e8s Paris, et le 7\u00e8me au rang mondial, en passe dit-on de devenir le 5\u00e8me.<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Data centers<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u00a0: une implantation territoriale opportuniste et des politiques d\u2019\u00c9tat accueillantes<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Partout dans le monde, l\u2019implantation des <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data centers<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> se fait de fa\u00e7on opportuniste, tirant avantage des sp\u00e9cificit\u00e9s de chaque territoire. Ainsi, \u00e0 Marseille c\u2019est la pr\u00e9sence des c\u00e2bles sous-marins de liaison Internet transcontinentales, ainsi que celle des grands acteurs des t\u00e9l\u00e9coms et des points d\u2019\u00e9change Internet. Mais c\u2019est \u00e9galement une opportunit\u00e9 fonci\u00e8re peu ch\u00e8re au sein du territoire du Grand Port Maritime de Marseille, cet \u00e9tablissement public \u00e0 caract\u00e8re industriel et commercial (EPIC) plac\u00e9 directement sous la tutelle de l\u2019\u00c9tat, g\u00e9r\u00e9 comme une entreprise, et qui trouve dans ces projets d\u2019entrep\u00f4ts de donn\u00e9es num\u00e9riques une opportunit\u00e9 de mutation lucrative pour son patrimoine immobilier, autrefois occup\u00e9 par des activit\u00e9s portuaires en d\u00e9clin. Comme aime \u00e0 le souligner Christophe Castaner, pr\u00e9sident du conseil de surveillance du GPMM qui veille sur les int\u00e9r\u00eats de l\u2019\u00c9tat \u00e0 Marseille, le \u00ab<\/span><\/span> <span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/www.marseille-port.fr\/filieres\/numerique\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">French smartport<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> de Marseille-Fos [\u2026] ouvre la voie au concept de hub maritime des donn\u00e9es <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u00bb, et est un port entrepreneur qui \u00ab\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">craint avant tout sa <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/region-sud.latribune.fr\/economie\/2024-01-19\/face-aux-vertiges-mondiaux-marseille-fos-poursuit-la-mutation-de-son-modele-economique-988279.html\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">d\u00e9sindustrialisation<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u00a0\u00bb.<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">En \u00cele-de-France, l\u2019implantation des <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data center<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> se fait essentiellement dans le d\u00e9partement de Seine-Saint Denis, en particulier \u00e0 La Courneuve, Aubervilliers et Saint-Denis, membres de l\u2019\u00e9tablissement public territorial de Plaine Commune, en charge de leur am\u00e9nagement et d\u00e9veloppement \u00e9conomique, social et culturel. Autrefois territoire agricole alimentant les Halles de Paris, ces zones sont devenues progressivement industrielles dans les ann\u00e9es 60 \u2013 70, se d\u00e9sindustrialisant brutalement \u00e0 partir des ann\u00e9es 90. Les anciennes friches industrielles, \u00e0 bas prix malgr\u00e9 leur proximit\u00e9 imm\u00e9diate avec Paris, deviennent alors une opportunit\u00e9 fonci\u00e8re peu ch\u00e8re pour de nouvelles industries telle les <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data centers<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> et les op\u00e9rateurs t\u00e9l\u00e9coms qui s\u2019y installent en masse depuis les ann\u00e9es 2010. On retrouve donc l\u00e0 encore des dynamiques fonci\u00e8res et \u00e9conomiques, pouss\u00e9es par des politiques d\u2019\u00c9tat, similaires \u00e0 celles de Marseille.<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Mais de fa\u00e7on g\u00e9n\u00e9rale, comme aime le dire l\u2019association France Datacenters, la plus grande association de lobbying en la mati\u00e8re, la France est \u00ab\u00a0la destination id\u00e9ale\u00a0\u00bb, une v\u00e9ritable \u00ab\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data centers<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> nation\u00a0\u00bb. En effet, d\u00e9taille l\u2019association dans cette <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/video.lqdn.fr\/w\/s6SAhz2SfoQ9bywAk4K98q\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">vid\u00e9o promotionnelle<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">, la France poss\u00e8de des secteurs \u00e9conomiques solides et diversifi\u00e9s, tels ceux du num\u00e9rique et des t\u00e9l\u00e9communications, de la finance, de l\u2019automobile ou de l\u2019a\u00e9ronautique, secteurs moteurs des <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data centers<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">. Le gouvernement fran\u00e7ais a, poursuit-elle, lanc\u00e9 de nombreuses initiatives et des financements d\u00e9di\u00e9s \u00e0 la num\u00e9risation des industries (10 milliards d\u00e9di\u00e9s au secteur num\u00e9rique au cours des derni\u00e8res ann\u00e9es), permettant au secteur des <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data centers<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> une croissance multipli\u00e9e par deux entre 2016 et 2021, avec un milliard d\u2019euros d\u2019investissement annuel. Mais aussi et surtout, un foncier peu cher et facilement accessible, une \u00e9nergie \u00e9lectrique \u00e0 bas co\u00fbt (la deuxi\u00e8me la moins ch\u00e8re en Europe, avec une moyenne de 84 euros le m\u00e9gawattheure en 2020) et \u00e0 faibles \u00e9missions carbone (car majoritairement nucl\u00e9aire). L\u2019infrastructure r\u00e9seau de la France, avec son r\u00e9seau fibr\u00e9, sa 5G et ses c\u00e2bles intercontinentaux, est \u00e9galement pr\u00e9sent\u00e9e comme un atout majeur \u00e0 bas co\u00fbt d\u2019acc\u00e8s. L\u2019infrastructure \u00e9lectrique fran\u00e7aise est pr\u00e9sent\u00e9e comme tr\u00e8s d\u00e9velopp\u00e9e et solide, ayant un co\u00fbt de maintenance infrastructurelle gratuit pour les <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data centers<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">, car maintenue par les entreprises publiques RTE et Enedis, qui ont promis un investissement de plus de 100 milliards d\u2019euros d\u2019ici 2035 sur cette infrastructure. Cette vid\u00e9o souligne de plus que les industries disposent en France de nombreux avantages fiscaux, et m\u00eame de financements r\u00e9gionaux pour leur implantation.<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Le lobby des <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data centers<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> de France peut en effet compter sur des politiques favorables. En 2018 l\u2019Assembl\u00e9e nationale a vot\u00e9, sur proposition du d\u00e9put\u00e9 Bothorel, une <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/www.numerama.com\/politique\/432867-cout-de-lelectricite-les-data-centers-en-france-obtiennent-une-aide-fiscale-de-lassemblee-nationale.html\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">aide fiscale<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> pour les <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data centers<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">, consistant \u00e0 appliquer un tarif r\u00e9duit \u00e0 la taxe int\u00e9rieure de consommation finale d\u2019\u00e9lectricit\u00e9 (TICFE), d\u2019ordinaire de 22,5 euros par m\u00e9gawattheure (MWh), qui sera alors divis\u00e9e par 2 pour les <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data centers<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">, soit 12 euros par m\u00e9gawattheure, au-del\u00e0 du premier GWh consomm\u00e9. En 2019, l\u2019ancien ministre de l\u2019\u00e9conomie Bruno Le Maire, lors de l\u2019inauguration \u00e0 Pantin d\u2019un <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data center<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> d\u2019Equinix h\u00e9bergeant, parmi des g\u00e9ants am\u00e9ricains, Docaposte (groupe La Poste) et les serveurs de la SNCF, <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/www.vie-publique.fr\/discours\/270035-bruno-le-maire-18022019-politique-economique-centres-de-donnees\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">d\u00e9clarait<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u00a0: <\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Notre ambition c\u2019est que la France soit la premi\u00e8re terre d\u2019accueil de data centers en Europe. [\u2026] L\u2019installation sur le territoire national de data centers est une n\u00e9cessit\u00e9 pour acc\u00e9l\u00e9rer l\u2019acc\u00e8s des entreprises aux outils de la transformation num\u00e9rique et un enjeu de souverainet\u00e9 pour maintenir sur le territoire national les donn\u00e9es sensibles des entreprises. <\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Deux ans plus tard, en 2021, le ministre, accompagn\u00e9 de C\u00e9dric O, alors secr\u00e9taire d\u2019\u00c9tat charg\u00e9 du num\u00e9rique, lan\u00e7ait, dans le cadre du Plan \u00ab\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">France Relance<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u00a0\u00bb, la <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/www.entreprises.gouv.fr\/fr\/actualites\/numerique\/strategie-nationale-cloud-lancement-du-plan-industriel-de-soutien-la-filiere\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">strat\u00e9gie nationale d\u2019acc\u00e9l\u00e9ration pour le Cloud<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u00a0:<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Dot\u00e9 de 1,8 milliard d\u2019euros, dont 667 millions d\u2019euros de financement public, 680 millions d\u2019euros de cofinancements priv\u00e9s et 444 millions d\u2019euros de financements europ\u00e9ens, [\u2026] vise \u00e0 renforcer le soutien \u00e0 l\u2019offre de la fili\u00e8re industrielle de cloud fran\u00e7aise et mise sur l\u2019innovation et les atouts de l\u2019\u00e9cosyst\u00e8me fran\u00e7ais du Cloud, [\u2026] acc\u00e9l\u00e9rant le [en gras dans le texte] passage \u00e0 l\u2019\u00e9chelle des acteurs fran\u00e7ais sur les technologies critiques tr\u00e8s demand\u00e9es, telles le big data ou le travail collaboratif [\u2026] <\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Ce plan a surtout servi les GAFAM et leur implantation plus profonde dans nos territoires. Ainsi, peu apr\u00e8s, les fran\u00e7ais OVH et Dassault Systems concluent un <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/www.reuters.com\/technology\/france-embraces-google-microsoft-quest-safeguard-sensitive-data-2021-05-17\/\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">partenariat<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> avec les <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">clouds<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> de Google et Microsoft, que le gouvernement approuve sous couvert de leur localisation dans des <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">data centers<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> en France, pour accueillir des donn\u00e9es sensibles. C\u2019est ce qui permettra au Health Data Hub, ce projet de privatisation des donn\u00e9es de sant\u00e9 des fran\u00e7ais, que nous <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/www.laquadrature.net\/2021\/03\/17\/health-data-hub-du-fantasme-de-lintelligence-artificielle-a-la-privatisation-de-nos-donnees-de-sante\/\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">d\u00e9noncions<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> en 2021, de <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/www.usine-digitale.fr\/article\/microsoft-restera-l-hebergeur-du-health-data-hub-jusqu-en-2025.N2043032\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">continuer \u00e0 \u00eatre h\u00e9berg\u00e9 par Microsoft<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> en France jusqu\u2019au moins en 2025, malgr\u00e9 de nombreuses <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/www.lemonde.fr\/pixels\/article\/2024\/03\/18\/donnees-de-sante-francaises-chez-microsoft-nouveau-recours-devant-le-conseil-d-etat_6222758_4408996.html\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">contestations<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> de la soci\u00e9t\u00e9 civile et d\u2019<\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/interhop.org\/2020\/07\/29\/la-pieuvre-microsoft\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">associations<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">. Orange, quant \u00e0 lui, a conclu d\u00e8s 2020 un <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/newsroom.orange.com\/orange-business-services-conclut-un-accord-strategique-mondial-de-collaboration-avec-amazon-web-services-pour-accelerer-linnovation-dans-le-cloud-des-entreprises\/\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">accord<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> avec le <\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">cloud<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> AWS d\u2019Amazon pour \u00ab\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">acc\u00e9l\u00e9rer la transformation num\u00e9rique des entreprises vers le cloud AWS<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u00a0\u00bb. Google, suite \u00e0 l\u2019annonce du plan strat\u00e9gique cloud en 2021, <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/cloud.google.com\/blog\/fr\/products\/infrastructure\/la-nouvelle-region-google-cloud-en-france-est-desormais-disponible\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">d\u00e9clare<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> alors commencer son plan d\u2019implantation en France, qui est d\u00e9sormais termin\u00e9 avec succ\u00e8s. Plus r\u00e9cemment, sur le <\/span><\/span><span style=\"color: #000080;\"><u><a href=\"https:\/\/www.elysee.fr\/emmanuel-macron\/2024\/05\/13\/microsoft-annonce-un-investissement-de-4-milliards-deuros-en-france-pour-etendre-son-infrastructure-cloud-et-ia\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><span lang=\"fr-FR\">site de l\u2019\u00c9lys\u00e9e<\/span><\/span><\/span><\/a><\/u><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">, on peut lire l\u2019annonce du dernier plan d\u2019investissement de Microsoft (4 milliards d\u2019euros en France) pour \u00e9tendre son infrastructure cloud d\u00e9di\u00e9e \u00e0 l\u2019IA, \u00ab\u00a0<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">le plus important \u00e0 ce jour dans le pays, pour soutenir la croissance fran\u00e7aise dans la nouvelle \u00e9conomie de l\u2019intelligence artificielle<\/span><\/span><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u00a0\u00bb salu\u00e9 par Emmanuel Macron qui s\u2019est d\u00e9plac\u00e9 pour l\u2019occasion jusqu\u2019au si\u00e8ge fran\u00e7ais de l\u2019entreprise. On peut y lire\u00a0:<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Microsoft a ainsi d\u00e9voil\u00e9 l\u2019extension de son infrastructure cloud et IA en France avec l\u2019expansion de ses sites \u00e0 Paris et Marseille qui doteront le pays d\u2019une capacit\u00e9 allant jusqu\u2019\u00e0 25 000 GPU de derni\u00e8re g\u00e9n\u00e9ration d\u2019ici fin 2025, et l\u2019ouverture de nouveaux sites pour h\u00e9berger des centres de donn\u00e9es de nouvelle g\u00e9n\u00e9ration dans les agglom\u00e9rations de Mulhouse et de Dunkerque. <\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u00c0 Mulhouse, \u2026<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">La suite\u00a0:<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/www.laquadrature.net\/2024\/11\/20\/accaparement-du-territoire-par-les-infrastructures-du-numerique\/\"><span style=\"font-family: Comic Sans MS, cursive;\">https:\/\/www.laquadrature.net\/2024\/11\/<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A Marseille comme ailleurs, au profit des infrastructures du num\u00e9rique<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-12820","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-non-classe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/collectif-accad.fr\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12820","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/collectif-accad.fr\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/collectif-accad.fr\/site\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/collectif-accad.fr\/site\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/collectif-accad.fr\/site\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12820"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/collectif-accad.fr\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12820\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12821,"href":"https:\/\/collectif-accad.fr\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12820\/revisions\/12821"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/collectif-accad.fr\/site\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12820"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/collectif-accad.fr\/site\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12820"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/collectif-accad.fr\/site\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12820"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}